اﻧﻮاع زﺑﺎﻟﻪ ﻫﺎي ﺑﻴﻤﺎرﺳﺘﺎﻧﻲ و روﺷﻬﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ دﻓﻊ آﻧﻬﺎ

شاخص‌هاي ديگر كاركرد مولد بخار
شاخص‌هاي ديگر كاركرد مولد بخار
تیر ۱۱, ۱۳۹۹
كميت مواد زايد جامد بيمارستاني
كميت مواد زايد جامد بيمارستاني
تیر ۱۴, ۱۳۹۹

اﻧﻮاع زﺑﺎﻟﻪ ﻫﺎي ﺑﻴﻤﺎرﺳﺘﺎﻧﻲ و روﺷﻬﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ دﻓﻊ آﻧﻬﺎ

اﻧﻮاع زﺑﺎﻟﻪ ﻫﺎي ﺑﻴﻤﺎرﺳﺘﺎﻧﻲ و روﺷﻬﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ دﻓﻊ آﻧﻬﺎ

اﻧﻮاع زﺑﺎﻟﻪ ﻫﺎي ﺑﻴﻤﺎرﺳﺘﺎﻧﻲ و روﺷﻬﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ دﻓﻊ آﻧﻬﺎ

زايدات مراكز درماني و بهداشتي ، كه بيشتر در بيمارستانها ،آزمايشگاهها و درمانگاهها توليد مي شوند، به علت آلوده بودن و همچنين زيانهاي ناشي از عدم مديريت بهداشتي ، باعث ازدياد و اشاعه انواع بيماريهاي خطرناك و مسري شده و تهديدي جدي براي سلامت انسان و محيط زيست  ميباشد .

در اين مقاله روش هاي مختلف دفع اين زايدات بيمارستاني در ايران و همچنين در كشورهاي جامعه اروپا مشخص مي شود كه براي اين كار ابتدا مواد زايد جامد بيمارستاني ، تعريف شده و تركيب آنها مشخص  ميشود و روش هاي تصفيه ، گندزدائي و دفع بهداشتي اين مواد توضيح داده مي شود . امروزه براي دفع نهايي مواد زائد بهداشتي فقط از دو روش زباله سوزي و دفن بهداشتي استفاده مي شود . اين دو روش سالهاست كه مورد استفاده قرار گرفته است .

تكنيكهاي تصفيه مقدماتي به دليل مشكلات زيست محيطي زباله سوزي و دفن در زمين اخيراً به بازار عرضه شده اند. يكي از منابع توليد مواد زايدشهري بيمارستانها ،درمانگاهها ، مطب پزشكان ، كلينيكها، مراكز تحقيقاتي پزشكي ، داروخانه ها وخانه سالمندان است . مواد زايد توليد شده در اين مكانها را مواد زايد جامد بهداشتي ـ درماني گويند .

بيمارستانها و مراكز درماني مهمترين مراكز توليد زباله هاي بيمارستاني هستند به همين جهت روي زباله هاي بيمارستاني تاكيد بيشتري مي شود . مديريت مواد زائد بهداشتي درماني شامل توليد ،ذخيره و محل جمع آوري ، حمل ونقل ،پردازش و دفع،  ميباشد. جلوگيري از توليد مواد زائد و مراقبتهاي بعد از دفع و تصفيه مقدماتي ، از ويژگيهاي مديريت مواد زائد بهداشتي درماني است كه به دليل مخاطره آميز بودن اين مواد ، در اين سيستم هاي مديريتي مورد تاكيد قرار گرفته است.

اﻧﻮاع زﺑﺎﻟﻪ ﻫﺎي ﺑﻴﻤﺎرﺳﺘﺎﻧﻲ و روﺷﻬﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ دﻓﻊ آﻧﻬﺎ

موارد مهم مديريتي در اين سيستم ها عبارتند از:

  • جلوگيري از توليد مواد و كاهش در مبدأ
  • جدا سازي مواد در مبدأ وجلوگيري از عفوني و مخاطره آميز شدن تمامي زائدات
  • تصفيه مقدماتي مواد مخاطره آميز به منظور كاهش ويا حذف پتانسيل خطر زايي
  • ذخيره
  • بسته بندي و الصاق بر چسب بر روي بسته ها
  • نگهداري و نظافت
  • جابجايي
  • حمل و نقل
  • در صورت امكان بازيافت و يا استفاده مجدد و ساير اعمال مربوطه
  • دفع
  • كدهاي موجود مثل ضوابط و دستور العملها

امروزه براي دفع نهايي مواد بهداشتي درماني فقط از دو روش زباله سوزي و دفن بهداشتي استفاده مي شود اين دو روش سالهاست كه مورد استفاده قرار گرفته است . تكنيكهاي تصفيه مقدماتي به دليل مشكلات زيست محيطي زباله سوزي و دفن در زمين اخيراًبه بازار عرضه شده اند.

تعريف مواد زايد جامد بيمارستاني

دربيمارستانها، طيف وسيعي از زباله، توليد مي شود . زباله هاي حاصل از قسمتهاي اداري و زباله هاي آشپزخانه از نوع مواد زايد خانگي است . در حالي كه زباله هاي ناشي از اطاق عمل ، كاملاً عفوني بوده و جزء مواد زايد خطرناك به حساب مي آيند . در تمامي بيمارستانها زباله هاي خانگي توليد مي شود . اجزايي مانند كاغذ ، مقوا ، كارتن ،مواد پلاستيكي، پسماندهاي آشپزخانه ،قوطيهاي كمپوت و كنسرو ،ميوه و گل در زباله بيمارستان ها وجود دارد . اين مواد در صورتي كه با مواد خطرناك و عفوني مخلوط نشود ، بي خطره بوده و مي توان آنها را همانند مواد زايد خانگي ، جمع آوري و حمل و دفع نمود ، به اين مواد ” مواد زايد مشابه مواد زايد خانگي ” گويند .

علاوه بر مواد فوق ، مواد زايد خطرناك هم در بيمارستان ها ، توليد مي شود . نوع اين مواد به نوع فعاليت بيمارستان بستگي دارد مثلاً زباله توليدي در بيمارستان عمومي با بخشهاي مختلف با زباله توليدي در بيمارستان هاي رواني و يا بيمارستان زنان و زايمان فرق خواهد داشت . به اين نوع مواد زايد توليدي خطرناك، ” مواد زايد ويژه بيمارستاني ” گويند . هنوز در دنيا الگوي ثابتي جهت تقسيم بندي مواد زايد بيمارستاني وجود ندارد .

تركيب مواد زايد جامد بيمارستاني

در كشورهاي مختلف طبقه بندي هاي متفاوتي نسبت به مواد زايد جامد بيمارستاني به عمل آمده است . اين تقسيم بنديها بر اساس يكي از سه روش زير است :

  • تقسيم بندي بر اساس روش دفع
  • تقسيم بندي بر اساس درجه احتمال خطر
  • تقسيم بندي بر اساس منبع توليد .

مثلاً درفرانسه بر اساس منبع توليد ،مواد زايد بيمارستاني بصورت زير تقسيم شده است :

1ـ مواد زايد ويژه بيمارستاني

2ـ مواد زايد آشپزخانه و مواد زايد شبيه مواد زايد خانگي

3 ـ ساير مواد زايد

اثرات مواد زايد بيمارستاني

مواد زايد بيمارستاني بر اساس احتمال خطري كه ايجاد  ميكنند به صورت زير طبقه بندي مي گردد :

الف) مواد زايد شبيه مواد خانگي

ب ) مواد زايد ويژه بيمارستاني كه به دو گروه زير تقسيم بندي  ميگردد :

  • مواد زايد از نوع مواد خانگي
  • مواد زايد مسئله ساز (مخاطره آميز )

تنها مواد زايد مخصوص بيمارستاني هستند كه احتمال خطرزايي آنان بيش از مواد زايد معمولي مي باشد . به همين جهت تعيين مواد در بيمارستان در مقايسه با مواد زايد خانگي و يا مواد زايد مخصوص بيمارستاني ،بسيار مهم است ،

براي مثال ،در آمريكا فرض بر اين است آه ٢ تا ٤ درصد از مواد زايد بيمارستاني ،مسئله ساز هستند . در آلمان اين رقم بين ٥ تا ٥٠ درصد از وزن آل مواد زايد بيمارستاني مي باشد .

اﻧﻮاع زﺑﺎﻟﻪ ﻫﺎي ﺑﻴﻤﺎرﺳﺘﺎﻧﻲ و روﺷﻬﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ دﻓﻊ آﻧﻬﺎ

وضعيت كنوني دفع زباله هاي بيمارستاني شهر تهران

مواد زايد و جامد بيمارستاني تهران توسط وانت نيسان و تعدادي كشنده غلطان كه با علامت و رنگ مخصوص مراكز درماني متمايز شده اند جمع آوري وحمل مي شود . توسط سازمان بازيافت و تبديل مواد تهران تناژ روزانه بيمارستانها در مراكز زباله قبل از دفن بهداشتي توزين و به تفكيك مناطق محاسبه و معين  ميگردد .

بيمارستانها موظف شده اند كه حتماً از يك كيسه زباله براي نگهداري موقت زباله استفاده نمايند در غير اين صورت از تحويل و حمل زباله ها توسط عوامل شهرداريها (خدمات موتوري تهران ) خودداري  ميشود . تا حد نسبتاً خوبي ،جايگاههاي موقت زباله در بيمارستانهاي تهران بهداشتي شده و جداي سازي و بازيافت آن كمتر صورت مي گيرد.

زباله ها مستقيماً از  بيمارستان به  مركز دفن (كهريزك) منتقل مي شود . بايد اذعان نمود كه بسياري از مواد بهداشتي و ايمني در بيمارستانها از توليد تا دفع آن در بيمارستانها و همچنين جمع آوري و دفن آن توسط شهرداريها دچار نواقص و نارسائي متعددي مي باشد .

اكثريت بيمارستانهاي تهران ، زبالههاي مخاطره آميز خود را درون مخازن فايبر گلاس با ابعاد مختلف نگهداري مي نمايند . بافت وضعيت ساختماني و امكانات تجهيزات موجود و تعداد نيروي انساني خدماتي هر بيمارستان نقش مهم و تعيين كنندهاي در رابطه با سيستم جمع آوري زباله دارد . متأسفانه تعدادي از بيمارستانها ، توسط دست به جمع آوري زباله پرداختند كه اين عمل داراي عوامل خطرناك بوده ، بخصوص زباله هايي كه حاوي سر سوزن آلوده و ديگر اجسام نوك تيز بوده و كارگر خدماتي از وجود آن اطلاع چنداني نداشته و منجر به حوادث بيشماري در بيمارستانها مي شود . به نظر مي رسد هر چه تعداد جابجائي و انتقال زباله هاي مخاطره آميز در بيمارستانها كمتر صورت گيرد خطرات ناشي از آنها كمتر خواهد بود.  از طرفي با استفاده از  زباله دانهاي مناسب و لزوم جداسازي  زباله ها ، بخش ها ، بصورتي كه حتما اًين  زباله ها داراي درب و كيسه و از نوع مرغوب بوده و علامت مخاطره آميز بودن آن بر روي كيسه زباله دان قيد شود و همچنين رنگ كيسه ها با هم متفاوت باشند ضروري مي باشد . اين امر باعث مي شود كه حساسيت آلوده كنندگي و خطرات ناشي از تماس با زبـاله هاي مخاطره آميز ، براي پرسنـل درگيـر با آن آشكار شود و مضافاً اينكه اغلب كارگران خدماتـي فاقد دستـكش و وسـايل ايمـني در بيمارستـانها مي باشـند .

نگهداري نا مناسب و غير بهداشتي زباله در جايگاه ها كه اغلب در بيمارستانهاي مورد بازديد بصورت اتاقك مي باشد باعث حضور و افزايش حشرات و جوندگان و ناقلين ديگر شده و همچنين شرايط نامناسب جغرافيايي (محل) بعضي از اين جايگا هها (بصورت متروكه ) و استفاده نامناسب از سموم و  گندزداييها ، كمك فراواني در ازدياد اين موجودات مي نمايد . همانطوري كه قبلاً گفته شد تعداد زيادي از بيمارستانهاي تهران داراي مخازن نگهداري زباله  كه توسط شهرداري تجهيز شده  ميباشند . اين مخازن بيشتر ، مخازن غلطان 6 متر مكعبي بوده و محل مناسبي براي نگهداري بهداشتي زباله  ميباشد . اين مخازن داراي دريچه هاي مخصوصي براي ريختن زباله درون مخازن مي باشد . دريچه ها بصورت عمودي و افقي باز و بسته مي شوند . يك دستگاه كشنده غلطان قادر خواهد بود زباله چندين بيمارستان را براحتي و ظرف مدت كوتاهي جمع آوري و حمل بهداشتي نمايد .

در خصوص سوزاندن  زبالههاي بيمارستاني در تهران ، در حال حاضر تعداد محدودي از بيمارستانها داراي دستگاههاي زباله سوز فعال ونيمه فعال  ميباشند و اكثريت دستگاههاي زباله سوز فعلي بيمارستاني تهران نواقص بيشماري دارا مي باشند كه شامل :

  • اشكال در سيستم فيلترهاي آنها
  • مدت زمان محدود كار كوره زباله سوزها
  • عدم وجود امكانات و تجهيزات و لوازم يدكي دستگاه زباله سوزها
  • وضعيت نامناسب دود كش كوره زباله سوزها
  • سيستم خشك سوز بعضي از زباله سوزها
  • عدم توجه به روش و شيوه دفع مناسب خاكستر بدست آمده از احتراق  زباله ها

يكي ديگر از مشكلات سوزاندن زباله ، عدم وجود افراد آموزش ديده و متخصص در بيمارستانها و همچنين  نداشتن آيين نامه و اساس استاندارد خاص براي مجوز دستگاههاي زباله سوز  ميباشد . جمع آوري ، حمل و نقل و نهايتاً دفع زائدات توليدي با توجه به وسعت شهر تهران (حدود 650 كيلومتر مربع) جمعيت آن (بالغ بر 10 ميليون نفر) در حال حاضر در بعد خدمات شهري به صورت يكي از معضلات شهري مطرح بوده و نيازمند تشكيلات سازماندهي خاص جهت فائق شدن به اين مشكل در شكلي كاملاً اقتصادي ، اجتماعي و نهايتاً زيست محيطي مي باشد . ميزان زباله توليدي تهران همراه با رود افزايش جمعيت و توسعه خدمات شهري هر ساله ازدياد قابل  ملاحظه اي را نشان مي دهد . حجم و وزن زباله در محلات و مناطق مختلف تهران و نيز در روزهاي هفته و ماههاي سال متفاوت مي باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Call Now Buttonتماس - بخش فروش