معاينه فنی با هدف بهينه سازی مصرف انرژی درموتور خانه ها

انتخاب کردن نوع سوخت ديگ بخار
انتخاب کردن نوع سوخت دیگ بخار
مهر ۱۸, ۱۳۹۷
بهینه سازی وبازرسی دوره ای موتورخانه ها و دیگ های بخار
بهینه سازی وبازرسی دوره ای موتورخانه ها و دیگ های بخار
مهر ۲۰, ۱۳۹۷

معاينه فنی با هدف بهينه سازی مصرف انرژی درموتور خانه ها

 

هدف از تدوين اين استاندارد ( معاينه فنی با هدف بهينه سازی مصرف انرژی درموتور خانه ها )  تعيين مقررات عمومي و روش معاينه فني (بازرسي دورهاي و بهينه سازي مصرف انرژي) موتورخانه هاي آب گرم و آب داغ ويژه تاسيسات گرمايشي و تهيه آب گرم مصرفي ساختمانها به منظور كاهش آلودگي هوا و ارتقاي سطح سلامت، ايمني و رفاه ساكنان، صرفه جويي در مصرف انرژی، كمك به اجراي ضوابط و استانداردهاي مربوط به مصرف انرژي در ساختمانهاي كشور ميباشد.

  • اين استاندارد براي موتورخانه هايي كه با گاز طبيعي و گازوييل كار مي كنند كاربرد دارد.
  • اين استاندارد براي موتورخانه هايي كه در آنها از ديگ بخار و یاسامانه چيلرهاي جذبي شعله مستقيم استفاده مي شود، كاربرد ندارد.

يادآوري – موتورخانه ها بايد حداقل دو بار در سال مورد معاينه فني قرار گيرند.

مدارک الزامی جهت استاندارد سازی موتور خانه های دیگ بخار

مدارك الزامي زير حاوي مقرراتي است كه در متن اين استاندارد ملي ايران به آنها ارجاع داده شده است.

بدين ترتيب آن مقررات جزئي از اين استاندارد ملي ايران محسوب مي شود.

در صورتي كه به مدركي با ذكر تاريخ انتشار ارجاع داده شده باشد، اصلاحيه ها و تجديد نظرهاي بعدي آن   مورد نظر اين استاندارد ملي ايران نيست. در مورد مداركي كه بدون ذكر تاريخ انتشار به آنها ارجاع داده شده است، همواره آخرين تجديد نظر و اصلاحيههاي بعدي آنها مورد نظر است.

استفاده از مراجع زير براي اين استاندارد الزامي است

1) استاندارد ملي ايران به شماره 4472 تحت عنوان “روش آزمون ظرفيت و بازده حرارتي ديگهاي مخصوص گرمايش مركزي و آب گرم مصرفي”.

2) استاندارد ملي ايران به شماره 7595 تحت عنوان” مشعلهاي گازسوز دمندهدار خودكار-  ويژگيها و روشهاي آزمون”.

3) استاندارد ملي ايران به شماره 7594 تحت عنوان”مشعلهاي گازوييل سوز دمندهدار خودكار- ويژگيها و روشهاي آزمون”.

4) استاندارد ملي ايران به شماره 51-2- 1562 تحت عنوان”وسايل برقي خانگي و مشابه- ايمني-  قسمت51-2 الزامات ویه پمپهای گردان ساکن برای تاسیسات آب

خدماتي و گرمايشي”.

5) استاندارد ملي ايران به شماره 1- 1937 تحت عنوان” تأسيسات الكتريكي ساختمانها- قسمت 1: اصول اساسي، ارزيابي مشخصههاي كلي و اصطلاحات و تعاريف”.

6)استاندارد ملي ايران به شماره 14763 تحت عنوان” مجموعه ديگ و مشعل موتورخانه – تعيين معيار مصرف انرژي و دستورالعمل برچسب انرژي”

اصطلاحات و تعاريف لازم برای یک موتور خانه

در اين استاندارد واژهها و اصطلاحات با تعاريف زير بكار ميروند:

موتورخانه

اتاقي است كه در آن سيستمهاي توليد و توزيع گرما قرار گرفته و در آن الزامات ايمني رعايت شده باشد.

 مساحت موتورخانه

عبارت از سطح زير بناي موتورخانه ميباشد.                                

ديگ بخار

دستگاه گرمازاي بسته كه براي تأسيسات گرمايي يا سيستم تأمين آب گرم مصرفي، آبگرم يا بخار توليد مـيكند. فشار كـار ديگ بخـار كم فشار برابر 103 كيلو پاسكال نسبي (15 پوند بر اينچ مربع)يا كمتر و فشار كار ديگ آبگرم كم فشار 1103 كيلو پاسكال نسبي (160 پوند بر اينچ مربع)يا كمتر است. فشار كار ديگ بخار پر فشار بالاتر از 103 كيلو پاسكال نسبي (15 پوند بر اينچ مربع) و فشار كار ديگ آبگرم پرفشار بالاتر از 1103 كيلو پاسكال نسبي (160 پوند بر اينچ مربع) است.

مشعل

وسيله اي براي انتقال نهايي سوخت مايع يا گاز به همراه هوا، به اتاق اشتعال ديگ يا هر دستگاه ديگر مصرفكنندة سوخت، و احتراق و كنترل آن ميباشد. 3

دمپر تنظيم حجم هوا

دمپري كه در سيستمهاي گرمايي و سرمايي براي تنظيم مقدار هوا يا محصولات احتراق، نصب ميشود.

  دودكش

معبري فلزي يا با مصالح بنائي كه گازهاي حاصل از احتراق از راه آن به خارج ساختمان منتقل ميشود.

 دودكش القايي

نوعي از دودكش كه گازهاي حاصل از احتراق را به كمك بادزن، در فشار استاتيك منفي (مكشي) به خارج منتقل ميكند.

 دودكش با دماي پايين

دودكشي كه براي انتقال محصولات احتراق دستگاه با سوخت مايع يا گاز، با دماي حداكثر 538 درجة سلسيوس (1000 درجة فارنهايت)، در شرايط كار عادي دستگاه، طراحي و آزمايش شده باشد. اندازهگيري دما در نقطة خروج دود از دستگاه صورت ميگيرد.

 دودكش پيش ساخته

دودكش پيش ساخته در كارخانه شامل معبر انتقال دود، كه براي نوع و كلاس معيني از دستگاه با سوخت مايع يا گاز ساخته شده و مشخصات آن از طرف مؤسسة معتبر و مورد تاييد گواهي شده و داراي پلاك تأييد باشد.

دودكش رانشي

نوعي از دودكش كه محصولات احتراق را به كمك بادزن، در فشار استاتيك مثبت (رانشي) به خارج منتقل ميكند.

 دودكش قائم با مصالح بنائي 

شفتي قائم يا تقريباً قائم، شامل يك يا چند معبر دود، براي انتقال محصولات احتراق يك يا چند دستگاه با سوخت مايع يا گاز، به هواي خارج از ساختمان ميباشد.

دودكش مكش طبيعي 

دودكشي كه مكش در آن بر اثر ارتفاع دودكش و اختلاف دماي هواي خارج و گاز حاصل از احتراق پديد آيد.

  كلاهك تعديل جريان دودكش 

وسيلهاي كه روي لوله رابط دودكش در محلي بلافاصله پس از دستگاه گاز سوز قرار داده ميشود و جزئي از اين لوله به شمار ميآيد. اين وسيله ممكن است درون خود دستگاه نيز تعبيه شده باشد. كلاهك تعديل جريان دودكش به دلايل زير نصب ميشود:

الف) در صورت نبودن مكش، يا عدم وجود جريان، با بسته شدن بخشي از لوله رابط دودكش كه پس از كلاهك قرار دارد، بيرون آمدن محصولات احتراق را امكان پذير مينمايد.

  • مانع برگشت جريان به دستگاه گاز سوز ميگردد.

پ) اثرات تغييرات ايجاد شده در جريان دودكش بر كار دستگاه گازسوز را خنثي مينمايد.

  • محصولات احتراق داخل دودكش را به منظور تنظيم جريان دودكش رقيق مينمايد.

  محفظه احتراق

بخشي از دستگاه گرما ساز كه عمل احتراق در آن انجام ميشود.

 مخزن ذخيرة سوخت مايع با فشار جوء 

مخزن ذخيرة سوخت مايع كه براي فشار جوء طراحي شده و با هواي آزاد خارج در ارتباط است.

 مخزن تغذية سوخت مايع

مخزن سوخت مايع كه مستقيماً يا به وسيلة پمپ، به مشعل دستگاه متصل است و آن را تغذيه ميكند.

 مخزن تغذية ثقلي سوخت مايع

مخزني كه سوخت مايع را به طور ثقلي و مستقيماً، به مشعل دستگاه ميرساند.مخزن ذخيرة سوخت مايع مخزن سوخت مايع جداگانه كه مستقيماً به مشعل دستگاه متصل  نمي باشد.

 مخزن سوخت روزانه

مخزن تغذية سوخت مايع، كه بين مخزن ذخيرة اصلي و مشعل دستگاه نصب ميشود و مخزن ذخيرة اصلي را از مشعل دستگاه جدا ميكند.

  آلاينده های هوا

ذرات جامد، گازهاي زيانآور، بو، دود و هر نوع موادي در هوا كه براي تنفس و سلامتي انسان زيانآور باشد.

بخارآب همراه هوا، آلاينده محسوب نميشود.

 فضای با حجم كافي

فضاي محل نصب دستگاههاي با سوخت مايع يا گاز، كه حجم كل آن مساوي يا بيش از يك متر مكعب براي هر 177 كيلوكالري در ساعت (50 فوت مكعب براي هر 1000 بيتييو در ساعت) است. حجم فضاي مجاور، كه مستقيماً به محل نصب دستگاه باز باشد (بدون درب و پنجره)، بخشي از حجم فضاي محل نصب دستگاه به حساب ميآيد.

 مسؤول موتورخانه

در ساختمانهاي مسكوني مدير ساختمان مسؤول موتورخانه بوده و در ساير ساختمانها مسؤول تأسيسات، حفاظت فيزيكي، بهره برداري، خدمات و يا هر فردي كه از طرف مديريت به عنوان مسؤول تأسيسات انتخاب شده است.

تعداد افراد ساكن 

متناسب با نوع كاربري ساختمان، تعداد افراد ساكن، تعداد پرسنل، تعداد تختهاي بيمارستان، تعداد دانشجويان و… و در كل تعداد استفاده كنندگان از انرژي حرارتي مدنظر ميباشند.

  ساعات كاري یک موتور خانه

كل ساعاتي كه در شبانه روز از موتورخانه استفاده ميگردد.

   تعداد طبقات 

تعداد طبقات ساختمان ميباشد.

  مساحت كل 

كل مساحت ساختمان بر حسب متر مربع ميباشد.

 مساحت گرمايش 

مساحتي از ساختمان كه پايانه هاي حرارتي تغذيه شده از موتورخانه در آن قرار دارد.

 كد اشتراك گاز

كد اشتراك مندرج در قبض گاز ميباشد.

پايانه حرارتي

نوع مبدل حرارتي كه جهت گرمايش و يا سرمايش فضا استفاده ميگردد. مانند: رادياتور، فن كويل، يونيت هيتر، هواساز، گرمايش از كف و…

 بار حرارتي مورد نياز ساختمان

شامل تلفات حرارتي كل ساختمان به علاوه بار حرارتي مورد نياز براي تأمين آب گرم مصرفي ساختمان ميباشد.

يادآوري – در صورتيكه ساختمان داراي فضاي نگهباني و يا سرايداري جداگانه ميباشد و يا قسمتي از ساكنان و يا كاركنان در ساعتي غير از ساعت متعارف از موتورخانه استفاده ميكنند و يا آب گرم حمام پرسنل و آشپزخانه از منبعي به جز موتورخانه تغذيه ميكنند در چك ليست معاينه فني دورهاي در اين بند بيان شود. همچنين چنانچه جهت تأمين قسمتي از انرژي حرارتي مورد نياز ساختمان از انرژي هاي تجديد پذير نظير انرژي خورشيدي استفاده ميشود نيز در چك ليست معاينه فني دورهاي در اين بند ذكر گردد.

 محصولات احتراق

آنچه كه در نتيجه واكنش احتراق به دست ميآيد، به انضمام گازهاي بياثر و هواي اضافي محصولات احتراق ناميده ميشود.

 هواي احتراق

هواي لازم براي احتراق كامل و مطمئن و ايمن در يك دستگاه با سوخت جامد، مايع يا گاز.

  هواي اضافي

هوايي كه علاوه بر هواي تئوري مورد نياز سوخت، اضافه ميگردد.

هواي تهويه

هوايي كه براي ايجاد هواي تازه به داخل اتاق محل نصب دستگاه وارد ميگردد.هوايي كه براي رقيق كردن گازهاي دودكش و تنظيم جريان در دودكش از طريق دهانه كلاهك تعديل جريان دودكش وارد ميگردد.

 هواي رقيق كننده

هوايي كه براي رقيق كردن گازهاي حاصل از احتراق و تنظيم جريان در دودكش از طريق دهانه كلاهك تعديل فشار دودكش وارد ميگردد.

 دمپر بارومتريك

به مجموع طوقه دودكش و كلاهك تعديل جريان دودكش دمپر بارومتريك گفته ميشود. 

 فاكتور Z دودكش

عددي است كه تأثير تعداد و زاويه زانويي هاي دودكش را بر روي افت فشار مسير عبور دود مشخص ميكند.

  •  شرايط عمومي و الزامات ساختاري

معاينه فني دورهاي موتورخانه شامل 3 مرحله اصلي بازبيني عملكرد سيستم مولد انرژي (اصلاح خط سوخترساني، تنظيم  مشعل و بهبود وضعيت مكش دودكش)، تكميل شناسنامه فني و در نهايت تكميل گزارش بازرسي و آزمون معاينه فني دورهاي موتورخانه و ارائه آن به سازمان ملي استاندارد ايران ميباشد. الزامات ساختاري به شرح ذيل مورد نظر قرار گيرد.

يادآوري –   كليه گزينههاي ارائه شده در اين قسمت مربوط به نحوه تكميل شناسنامه فني موتورخانه ميباشد.

موتورخانه  تهويه موتورخانه (به صورت طبيعي)

  الف)  تأمين هوا از فضاي بسته داخلي: 

درساختمانهاي با درزبندي معمولي، چنانچه حجم فضاي بستهاي كه دستگاههاي با سوخت مايع يا گاز در آن نصب شده است بيش از يك مترمكعب براي هر 177 كيلوكالري در ساعت باشد، در فرم شناسنامه فني موتورخانه (پيوست الف) گزينه اول انتخاب ميگردد.

اما اگرحجم فضاي مذكور كمتر از يك مترمكعب براي هر 177 كيلوكالري در ساعت باشد، در اين صورت ممكن است هواي احتراق از فضاي مجاور آن تأمين شود. دراين حالت بايد مجموع حجم فضاي اصلي و فضاي مجاور  حداقل يك مترمكعب براي هر 177 كيلوكالري در ساعت باشد. براي برقراري جريان هوا بين محل نصب دستگاهها و فضاي مجاور  نيز  بايد حداقل دو دهانه باز بدون مانع پيشبيني شود كه يكي به فاصله30 سانتيمتر از كف و ديگري به فاصله 30 سانتيمتر از سقف، روي در يا جدار بين اين دو فضا تعبيه شوند. سطح آزاد هر يك از اين دهانه ها بايد حداقل برابر يك سانتيمترمربع براي هر 38 كيلوكالري در ساعت باشد. سطح آزاد هريك از اين دهانه ها، به هرحال، نبايد از 645 سانتيمترمربع كمتر باشد. چنانچه اين شرايط تأمين نگردد گزينه دوم و در صورت تأمين، گزينه سوم انتخاب ميگردد.

ب ) تأمين هوا از فضاي باز (بيرون)

در صورتيكه هواي احتراق از فضاي بيرون تأمين گردد به ازاي هر 72 كيلوكالري بر ساعت ظرفيت ديگ يك سانتيمتر مربع معبر ورود هوا از بيرون نياز است. چنانچه اين شرايط تأمين نگردد گزينه چهارم و در صورت تأمين گزينه پنجم انتخاب ميگردد.

ج) تهويه مكانيكي

تأمين هواي احتراق براي فضايي كه درآن دستگاه هاي با سوخت مايع يا گاز نصب شده باشد، ممكن است جزئي از سيستم تعويض هواي مكانيكي ساختمان، يا قسمتهايي از فضاهاي ساختمان باشد در اين حالت الزامات زير بايد رعايت شود:

  • سيستم تعويض هواي مكانيكي نبايد درفضايي كه در آن دستگاههاي با سوخت مايع يا گاز نصب ميشود فشار منفي ايجاد كند، تا در كار مشعل اختلال ايجاد نشود.
  • سيستم تعويض هواي مكانيكي و مشعل هر يك از دستگاهها بايد به هم وابسته و مرتبط باشد، به طوري كه اگر سيستم تعويض هواي مكانيكي از كار بيفتد، مشعل دستگاهها هم به طور خودكار خاموش شود.
  • مقدار هوايي كه توسط سيستم تعويض هواي مكانيكي به داخل فضاي محل نصب دستگاه هاي با سوخت مايع يا گاز فرستاده ميشود، بايد حداقل برابر يك مترمكعب در ساعت براي هر 355 كالري در ساعت باشد.

يادآوري  1 اگر روي دهانه ورودي هوا توري سيمي نصب ميشود، اندازه چشمه هاي توري بايد حداقل 12× 12 ميليمتر باشد.

يادآوري 2–  اگر روي دهانه ورودي هوا دريچه هواي بيرون از نوع فلزي، نصب ميشود، سطح آزاد آن بايد 75 درصد محاسبه شود، مگر آن كه سازنده نسبت ديگري توصيه كرده باشد.اگر روي دهانه ورودي هوا دريچه هواي بيرون از نوع چوبي، نصب ميشود سطح آزاد آن باید 25  درصد محاسبه شود.

جنس و ابعاد درب موتورخانه

در فرم شناسنامه فني موتورخانه(پيوست الف) در مقابل گزينه جنس و ابعاد موتورخانه بايد جنس درب موتورخانه (چوبي، فلزي و…) نوشته شود. گزينه مطلوب و نامطلوب مربوط به ابعاد موتورخانه ميباشد. ارتفاع و عرض موتورخانه بايد به اندازهاي باشد كه امكان حمل بزرگترين قطعه موجود در موتورخانه از در وجود داشته باشد. همچنين ارتفاع و عرض در موتورخانه نبايد از 200 و 100 سانتيمتر كمتر باشد. چنانچه اين شرايط فراهم گردد گزينه مطلوب و در غير اينصورت گزينه نامطلوب انتخاب ميگردد.

  وجود پنجره در بالاي ديوار در موتور خانه ها

در موتورخانه براي گردش طبيعي هوا و خروج هواي گرم و آلوده كه معمولاً در بالا و زير سقف جمع ميشود و نيز براي تأمين نور طبيعي (در صورت امكان) در روز بايد در ديوارهاي طولي موتورخانه پنجره نصب نمود و بهترين نوع پنجره، پنجرهاي است كه در زير سقف و ارتفاع حداكثر يك متر و بطور نواري در طرفين طول موتورخانه نصب شود و بايد تعدادي از آنها بازشو باشند.

در صورتيكه تمام اين موارد رعايت گردد در فرم شناسنامه فني موتورخانه گزينه اول، در صورتيكه پنجره وجود داشته باشد ولي اين شرايط را نداشته باشد گزينه دوم و در صورت عدم وجود پنجره گزينه سوم انتخاب ميگردد.

      جنس ديوار موتورخانه 

جنس ديوار موتورخانه بايد پلاستر سيمان و يا كاشي باشد. در غير اينصورت گزينه نامطلوب انتخاب ميگردد.

    جنس كف موتورخانه

در فرم شناسنامه فني موتورخانه، بايد جنس كف موتورخانه مانند بتون غيرمسلح، موزاييك، سراميك و… نوشته شود.

     وجود كانال آب رو در كف موتورخانه 

وجود كانال آب رو در كف موتورخانه ضروري است. كف موتورخانه بايد شيب 1% به سمت اين كانال داشته باشد.

همچنين روي كانالها بايد توسط ورق آجدار به ضخامت 5 ميليمتر پوشانده شود.

     تميزي موتورخانه 

نبايد از موتورخانه به عنوان انباري استفاده كرد و يا حيوانات و جانوران در آن رفت و آمد داشته باشند. وجود گرد و خاك در كف موتورخانه باعث كاركرد نامطلوب مشعل ميشود.

     وجود كپسول آتش نشاني و يا سيستم اطفاي حريق در موتورخانه 

كپسول يا سيستم اطفاي حريق  بايد در موتورخانه موجود باشد

    سيستم روشنايي موتورخانه 

در صورتيكه موتورخانه درون ساختمان قرار داشته باشد، بهتر است كليد برق سيستم روشنايي بيرون موتورخانه قرار داشته باشد.

   وجود پريز در موتورخانه 

وجود پريز برق در موتورخانه الزامي است.

 

يادآوري-  چنانچه در هريك از قسمتها نياز به توضيح در جهت شناخت بهتر موتورخانه باشد بايد در قسـمت توضـيحات نوشـتهشود.

             چيدمان و مشخصات عمومي تجهيزات در موتورخانه 

       نحوه استقرار ديگ و ساير ملحقات آن 

در صورتيكه موتورخانه شامل چند ديگ باشد قسمت جلوي آنها بايد در يك خط قرار گيرد و اختلاف طول بايد در انتهاي آنها باشد.

     ابعاد دیگ

در صورتيكه مدل ديگ و تعداد پرهها و يا ظرفيت حرارتي در ديگهاي چدني كاملاً مشخص باشد نيازي به نوشتن ابعاد نيست. اما درمورد ديگهاي فولادي ابعاد حتماً به دقت بايد نوشته شود.

    وجود فضاي كافي در اطراف ديگ 

فاصله بين دو ديگ نبايد از 1 متر كمتر باشد. همچنين در جلوي ديگ بايد حداقل 1 متر جهت انجام تعميرات فضا وجود داشته باشد.

    فاصله سقف ديگ تا سقف موتورخانه 

فاصله سقف ديگ تا سقف موتورخانه نبايد كمتر از 1 متر باشد.

    وجود لوله متعادل كننده فشار بر روي ديگ ها 

هنگاميكه از بيش از يك ديگ آبگرم استفاده شود، براي آنكه فشار داخل ديگها با يكديگر متعادل باشند بايد ديگها از طريق لولهاي از بالا مستقيماً به يكديگر وصل شوند به صورتيكه لوله هر انشعاب با سطح آب داخل ديگها به صورت مستقيم تماس پيدا كند. قطر اين لوله كه لوله متعادل كننده آب ناميده ميشود از جدول 1 به دست ميآيد:

 

معاينه فنی با هدف بهينه سازی مصرف انرژی درموتور خانه ها

   فونداسيون ديگ 

بايد از بتون مسلح به ضخامت حداقل 10 سانتيمتر باشد.

   استفاده از دودكشهاي جداگانه براي هر ديگ 

در صورت استفاده از چند ديگ در موتورخانه بهتر است از دودكشهاي جداگانه براي هر ديگ استفاده كرد. در صورت استفاده از دودكش مشترك توصيه ميشود از الگوي ارائه شده در شكل 1 در طراحي دودكش مشترك استفاده كرد.

 استفاده از دودكشهاي جداگانه براي هر ديگ

 

 

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Call Now Buttonتماس - بخش فروش